Getiri, bir fonun en görünür rakamıdır; ama aynı zamanda en çok yanlış yorumlanan rakamdır. Bu yazıda getiriyi doğru okumayı, sık kullanılan dönemleri ve “reel getiri” gibi kritik kavramları netleştiriyoruz.
Yüzde getiri nasıl hesaplanır?
En temel hâliyle getiri, fiyattaki değişimin yüzdesidir:
Getiri (%) = (Bugünkü fiyat − Alış fiyatı) ÷ Alış fiyatı × 100
Örneğin 10,00 TL’den aldığınız bir payın fiyatı 11,50 TL olduysa getiriniz %15’tir. Fon fiyatları pay başına açıklandığı için, kaç pay aldığınızdan bağımsız olarak yüzde getiriniz aynıdır.
Sık kullanılan getiri dönemleri
- 1 ay / 3 ay: Güncel ivmeyi gösterir; kısa vadede dalgalı ve yanıltıcı olabilir.
- YTD (yılbaşından bugüne): İçinde bulunulan yılın başından itibaren getiri. Fonları aynı takvim penceresinde kıyaslamak için kullanışlıdır.
- 1 yıl / 3 yıl / 5 yıl: Fonun gerçek istikrarını en sağlıklı yansıtan dönemlerdir.
FonVeri, tüm bu dönemleri fon detay ve En İyi listelerinde yan yana sunar.
Yıllıklandırma neden önemli?
“3 yılda %90 kazandırmış” cümlesi kulağa muazzam gelir, ama bunu yıllık ortalamaya çevirdiğinizde tablo değişir. Bileşik etkiyle bu yaklaşık yıllık %24 demektir. Farklı vadelerdeki fonları adil kıyaslamak için getirileri yıllık bazda düşünmek, abartılı ilk izlenimleri düzeltir.
En kritik kavram: reel getiri
Nominal getiri, cebinize giren yüzdedir. Reel getiri ise enflasyondan arındırılmış, yani alım gücü olarak gerçekte ne kazandığınızdır. Kabaca:
Reel getiri ≈ Nominal getiri − Enflasyon
Yıllık %40 getiri, enflasyon %45 ise alım gücü olarak zarardasınız demektir. Türkiye gibi enflasyonun yüksek olabildiği ortamlarda fonları değerlendirirken nominal rakama değil, enflasyon karşısındaki performansa odaklanmak çok daha anlamlıdır.
Geçmiş getiri gelecek için garanti değildir
Bu klişe cümle, aslında yatırımın en gerçekçi kuralıdır. Geçmiş getiri, bir fonun stratejisi ve yönetim kalitesi hakkında ipucu verir; ancak gelecekteki getiriyi taahhüt etmez. Getiriyi, tek başına bir “karar düğmesi” değil, risk, gider ve istikrarla birlikte okunması gereken bir gösterge olarak görün.